بررسی ضرورت ایجاد مخازن زیرزمینی ذخیره‌سازی گاز طبیعی در استان خراسان رضوی

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی بیرجند، خراسان جنوبی، ایران،

2 دانشکده مهندسی نفت و پتروشیمی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، خراسان رضوی، ایران

چکیده

بر اساس مطالعات انجام گرفته، بیشترین افزایش مصرف در بین منابع انرژی در سال‌های، آتی مربوط به گاز طبیعی می‌باشد. افزایش مصرف گاز از یک طرف و وجود اوج مصرف در فصل‌های سرد سال از طرف دیگر، اهمیت ذخیره‌سازی گاز طبیعی را در استان خراسان رضوی نشان می‌دهد؛ زیرا خلف وعده کشورهای شمالی در تأمین سوخت این قطب جمعیتی کشور، در بسیاری موارد، موجب بروز مشکلاتی شده است؛ در نتیجه، با در اختیار داشتن یک مخزن ذخیره‌سازی گاز می‌توان توانایی کشور را در انعقاد قراردادهای واردات و صادرات گاز افزایش داد. از بین روش‌های مختلف ذخیره‌سازی، ذخیره‌سازی زیرزمینی بهترین گزینه است. در این مقاله، هدف، بررسی ضرورت ایجاد این‌گونه مخازن در استان خراسان رضوی است. بدین منظور، مصارف عمده گاز استان در چند سال گذشته، مطالعه شد و نحوه مصرف گاز در ماه‌های مختلف سال برای این مصرف‌کننده‌ها بررسی گردید. بر اساس بررسی‌های انجام شده، وجود مخازن زیرزمینی گاز در استان می‌تواند گزینه چاره‌ساز و در عین حال اقتصادی در زمینه عرضه گاز در ماه‌های سرد سال و تأمین گاز استان‌های مجاور باشد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، مناطقی در شمال‌غربی مشهد (در ناحیه طرقبه)، مرکز کلات و جنوب‌غربی سرخس برای حفر مغار سنگی ذخیره‌سازی گاز، بسیار ایده‌آل بودند. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Investigating the Necessity of Underground Storage Construction for Natural Gas in Razavi Khorasan Province

نویسندگان [English]

  • Meysam Rajabi 1
  • Ehsan Janbeygi 1
  • Ehsan Esmailnezhad 2

1 Faculty of Mining Engineering, Birjand University of Technology, Birjand, South Khorasan, Iran

2 Faculty of petroleum and petrochemical Engineering, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Razavi Khorasan, Iran

چکیده [English]

Studies show that the maximum energy consumption in future years would be natural gas. Increasing gas consumption and peak of consumption in cold seasons make natural gas storage crucial to prevent future crisis. Underground storage is considered the best storage method for this purpose. The purpose of this paper to investigate the necessity of underground gas storage construction Razavi Khorasan Province. Razavi Khorasan Province is one of the areas where the cold period is relatively longer in comparison with other regions. This province is far from oil-rich regions of the country and the area is supplied with fossil fuel through pipelines (for gas) or road transport (for oil). Both transmission systems lack a high safety factor and are not considered reliable fuel-supply systems for the region in case of disaster. Evidence for this claim is the problems and hardships caused by the fuel supply in the unprecedented cold of the 2007 winter. To do this, natural gas consumptions of Razavi Khorasan Province within last years were evaluated and consumption methods in different months were also investigated. Our studies show that during cold months, Razavi Khorasan Province encounters gas shortage and therefore, underground storage of natural gas can be a proper and economic solution.

کلیدواژه‌ها [English]

  • natural gas storage
  • Underground Reservoir
  • Necessity of Underground Storage Construction
  • Razavi Khorasan Province
  1. Natural Gas Information, (2010), Retrieved April 2, 2011, from International Energy Agency Web Site: http://www.iea.org. ISBN: 978-92-64-08425-4.
  2. Horaeek, M., Ruml, J. (2000), "An Underground Gas Storage Facility in a Granite Cavern". 21st World Gas Conference. Nice: Association Technique de l'industrie du Gaz en France.
  3. Favert, F. (2004), "Up-to-Date Researches & Future Trends in Underground Gas Storage Facillties". In J. Hetland, & T. Gochitashvili (Eds.), NATO Science Series: Series II: Security of Natural Gas Supply through Transit Countries (Vol. 149, pp. 159-193). Dordrecht, USA: Kluwer Academic Publishers.
  4. Glamheden, R., & Curtis, P. (2006), "Excavation of A Cavern for High-Pressure Storage of Natural Gas". Tunnelling & Underground Space Technology, 21(1), 56-67.
  5. Park, E. S., Jung, Y. B., Song, W. K., Lee, D. H., Chung, S. K. (2010), "Pilot Study on the Underground Lined Rock Cavern for LNG Storage". Engineering Geology, 116(1-2), 44-52.
  6. Plaat, h. (2009), "Underground Gas Storage: Why & How". Underground Gas Storage, World Wide Experiences & Future Development in the UK &Europe (pp. 25-37). London, England: The Geological Society, Special Publication 313.
  7. Fever, C.L. (2013), "Gas storage in Great Britain". oxford institute for energy study, ISBN 978-907555-65-7.
  8. آذین، ر. (۱۳۸۸)، "ذخیره‌­سازی گاز طبیعی در مخازن تخلیه ­شده نفت و گاز زیرزمینی"، مجله مهندسی شیمی­ایران، شماره ۴۰.
  9. اسماعیل‌نژاد، ا. حجی‌آبادی، س. ح. (a۱۳۹۰) ، “انتخاب روش مناسب به منظور ذخیره‌­سازی زیرزمینی گاز در استان خراسان رضوی”، اولین کنفرانس مجازی ذخیره‌­سازی زیرزمینی مواد هیدروکربوری، دانشگاه صنعتی شاهرود.
  10.  
  11. Boand, D.C. (1975),“Underground Storage of Natural Gas”, 13 The SPE Distinguished Lecturer Series, Urbana Illinois.
  12. Khan, S., et al. (2006), “Underground Storage of Gas”, Report of working Committee 2 , 23rd world Gas Conference Amsterdam, The Netherlands.
  13. Bray,A., et al. (2002), “Storing Natural Gas Underground”, oilfield Review, USA, Summer.
  14. PB-KBB Inc. (1998), “Advanced underground gas storage concepts. Refrigerated mine cavern storage”, Final DOE contract number, DE-AC26-97FT34 349, PB-KBB Inc.
  15. University of California (2001), “San Jacinto national underground science laboratory- geologic and engineering studies”, University of California.
  16. Abrams, M. J., Brown, L., Lepley, R., Sadowski, P. (1983), “Remote sensing for porphyry copper deposits in Southern Arizona. Economic Geology” 78,  591-604.
  17. عطائی، م. (۱۳۸۹) " تصمیم­گیری چندمعیاره فازی"، انتشارات دانشگاه صنعتی شاهرود.
  18. اسماعیل نژاد، ا. حجی­آبادی، س. ح. (b۱۳۹۰)؛ “انتخاب ساختگاه مناسب به منظور ذخیره‌­سازی زیرزمینی گاز در استان خراسان رضوی”، اولین کنفرانس مجازی ذخیره‌­سازی زیرزمینی مواد هیدروکربوری؛ دانشگاه صنعتی شاهرود.
  • تاریخ دریافت: 05 اردیبهشت 1401
  • تاریخ پذیرش: 05 اردیبهشت 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 05 اردیبهشت 1401